Anti-terreur bedreigt journalistiek

Het wordt steeds moeilijker voor journalisten om naar behoren hun werk te doen ten gevolge van de aanvallen van 9 september. De nieuwe anti-terroristenwetten hebben een verlammend effect op het journalistiek werk in heel veel landen, waardoor de publieke waakzaamheid verslapt.

Journalisten moeten opnieuw hun plaats opeisen in het debat over terrorisme en weigeren om aan de zijlijn toe te kijken in de retoriek over de nationale veiligheid dat nu door regeringen wordt aangevoerd in de nasleep van 9/11. Dat zegt de International Federation of Journalists (IFJ) op een congres in Brussel.

Uit getuigenissen blijkt dat heel wat journalisten ten gevolge van de verstrengde wetten op de anti-terreurbestrijding gedwongen werden om hun bronnen te onthullen, hun materiaal moeten afgeven en nu tegen aanklachten aankijken omdat ze artikels hadden gepubliceerd die schadelijk worden geacht voor de nationale veiligheid.

Daardoor kunnen journalisten niet meer onafhankelijk berichten over onderwerpen die te maken hebben met terrorisme.

Arne Koning, voorzitter van de European Federation of Journalists zegt dat journalisten niet meer geneigd zijn om kritisch te schrijven over de politiek van de Amerikaanse regering uit vrees om aan de ‘verkeerde’ kant te staan.

John Nichols, een Amerikaanse auteur en schrijver zegt dat journalistiek na de aanvallen van 11 september beperkt werd tot de uitspraken van woordvoerders met duidelijke politieke bedoelingen.

Mensenrechtenorganisaties sporen regeringen aan om het terrorisme te bevechten met respect voor de wetten maar ook voor de mensenrechten.

“Het woordgebruik bij terreurbestrijding heeft het voor regeringen gemakkelijker gemaakt om maatregelen te introduceren die de vrijheid van meningsuiting en mensenrechten onderdrukken”, zegt Mary Robinson, voormalige Hoge Commissaris voor de rechten van de mens.“De anti-terreurwetgeving na 9/11 heeft de journalistieke integriteit ondermijnd en kritische stemmen onderdrukt.”

De oorlog tegen de terreur heeft ook het risico op arrestatie en kidnapping voor journalisten die werken in Afghanistan en Irak doen toenemen. Hervé Ghesquière, een Franse reporter voor France 3 en voormalig gijzelaar in Afghanistan zegt dat het werk van journalisten door de strijd tegen het terrorisme heel moeilijk is geworden, ook voor degenen die met de gevechtseenheden meereizen omdat hun onafhankelijkheid onder druk staat.

“Er kan geen persvrijheid zijn zonder een veilige omgeving”, aldus Dunja Mijatovic, de OVSE Hoge vertegenwoordiger voor persvrijheid. “Er bestaat het gevaar dat angst gaat regeren over wetgeving.”

Bron: IFJ