Veilig werken tijdens aardschokken
Deze gids werd voor het Dart Center for Journalism and Trauma bijeengeschreven door Yoichi Shimatsu, een journalist en voormalig redacteur van The Japan Times Weekly, die o.a. ook de verslaggeving deed over de aardbevingen in San Francisco en Kobe, de aanslag op de metro van Tokyo, de uitbarsting van de Mount Unzen.
De Japanse overheid en bedrijven hechten een heel aparte betekenis aan “openbaarheid van bestuur” waardoor het voor Westerse journalisten niet eenvoudig is om op een correcte manier aan verslaggeving te doen. Maar mits een “aanpassing van bepaalde regels” is het toch mogelijk om als journalist zijn werk te doen zonder openlijk de wet te overtreden.
Voorbereiding:
Medicatie: Ga op zoek naar voldoende jodiumpillen voor een verblijf van 5-10 personen gedurende een maand. De medicatie is ook nodig om vertalers en chauffeurs te overtuigen om mee te werken. Sla tegelijkertijd ook een voorraadje imodium en Vicks inhalators in. Dat laatste is nodig om de stank van verrotting te verminderen, waardoor je moraal onder nul zakt.
Cash geld: Zorg voor voldoende cash geld (yens in dit geval). In rampgebieden kun je niet aan geld komen en overschrijvingen zullen een hele tijd niet kunnen ontvangen worden. Wissel daarom direct je geld op de luchthaven en neem zoveel mogelijk kleingeld mee als je mag. Doe met de grote biljetten onmiddellijk de grotere aankopen. Anders loop je het risico dat je in een winkel in het rampgebied 1000 yen moet betalen voor een flesje water omdat de eigenaar geen wisselgeld heeft. Zorg voor een groot aantal 100-yen en 10-yen muntstukken die heel geschikt zijn voor de drankautomaten.
GSM: Om een gsm te huren moet je heel wat geld neerleggen. Vraag je Japanse kennis liever om je een i-phone te kopen met een simkaart. Lokale bewoners kunnen ook gemakkelijk aan aantrekkelijke voorwaarden komen om internationaal te bellen en met internettoegang.
Computers/draadloos: De gemakkelijkste manier om een paswoord te bekomen is via Yahoo Japan en ze hebben Engelssprekend personeel in dienst. Journalisten hebben trouwens te weinig tijd om op hun gemak rond te kijken voor een betere deal.
Boodschappenlijstje:
-Schaf je op de luchthaven of in het bureau voor toerisme een reisverzekering aan die ook een redding per helicopter bevat, in het geval je zou gewond raken. Hou de documenten binnen je bereik (portefuille of borstzakje) in het geval je ze nodig hebt.
-Ga naar een grote boekhandel in Tokyo en koop kaarten van de rampregio’s en een grote wegenatlas van Japan. Het is heel moeilijk om de juiste dorpen te vinden. Koop ook een klein conversatieboekje met de meest gebruikte vragen en antwoorden en een klein woordenboek.
-Koop een dozijn goedkope wegwerp regenjassen en mondmaskers omdat je geen tijd hebt om kleren te wassen die in contact gekomen zijn met radioactieve deeltjes.
-Breng een helm of een stevige hoed mee en toiletpapier. Ook een Led zaklamp kan nuttig zijn.
-Vergeet ook niet verschillende pakken met vochtige doekjes en een aantal rollen toiletpapier.
Geloofsbrieven:Breng een officiële brief mee van je hoofdredacteur die zegt dat je de correspondent bent van de krant. Ga naar de Foreign Correspondetns Club of Japan en laat je lid maken. Registreer je meteen ook voor persreizen. Het is niet erg dat je later moet afzeggen. Ga ook naar het Foreign Press Center in Hibiya, toon de brief en vraag een lidkaart aan. Het duurt veel te lang om een kaart aan te vragen, maar dan heb je toch een telefoonnummer en een naam en dan kun je de lokale autoriteiten nog altijd vertellen dat de aanvraag lopende is.
Logistiek
Er worden wagens toegelaten op de belangrijkste autosnelwegen, maar de zijwegen naar de kust zijn waarschijnlijk versperd.
Openbaar vervoer: Er bestaat een lokaal netwerk van treinen en bussen, maar de politie en de bedienden van de treinstations zullen je daar geen informatie willen over verstrekken indien je naar geïsoleerde gebieden wil reizen. Ga inlichtingen vragen bij vrachtvervoerders. Misschien willen ze je zelfs meenemen.
Niet-officiële taxi’s en fietsers zijn dikwijls de enige personen met het nodige lef om je mits betaling mee te nemen achter de wegversperringen naar de kust. De autoriteiten overdrijven vaak in het opleggen van veiligheidsrestricties.Wees daarom snel met het nemen van foto’s. Als uw begeleider zegt dat je moet verdergaan, is er geen enkel excuus om dat niet te doen, wil je niet in de gevangenis belanden.
Te voet: Zelfs al heb je gemotoriseerd transport, dan no zul je veel moeten wandelen. Zorg dan dan ook voor goede schoenen, bij voorkeur waterdicht en pleisters voor de blessures.
Fiets: Waar de weg eindigt, begint het fiets avontuur. Er zullen waarschijnlijk overal fietsen liggen. Noteer het registratienummer, zodat je zijn eigenaar schadelloos kunt stellen en laat je emailadres achter aan het stuur. Bij benzinestations kun je je banden oppompen en als je onderweg een beter exmplaar ziet, dump dan de eerste.
Weer: De nacht kunnen koud zijn met vorst, tot in april. Draag daarom verschillende lagen kledij boven elkaar en breng een muts mee en handschoenen. Een dunne slaapzak is handiger om mee te slepen dan een dubbelgewatteerde.
Boten: Enkele dagen na de catastrofe varen er al opnieuw scheepjes voor de kust. Je kunt de kapiteins vragen om je mee te nemen tot aan de verwoeste dorpen. Vraag hun telefoonnummer zodat je ze later kunt terugbellen. Intussen kunnen zij bij hun vrienden vragen of er iemand is die je wil meenemen.
Voedsel en drank: Meestal zorgen de lokale bewoners daarvoor. Bedank hen en geef hen mondmaskers of iodiumtabletten.
Batterijen: Het kan moeilijk zijn om de batterijen terug op te laden, profiteer daarom van elke gelegeheid die je krijgt. Berg je elektronische uitrusting bij het slapen in je slaapzak omdat koude temparaturen slecht zijn voor de batterijen en de wrijving vergroten in de videoapparatuur.
Lokale gewoonten en taalgebruik
Het is bekend dat de mensen in het noordoosten vrij gereserveerd en stoïcijns zijn, maar laat je dat niet afschrikken. Ze zijn bovendien kort van stof. Maar wees gewoon vriendelijk en sympatiek en de mensen zullen goed reageren.
Engels: Een klein aantal bewoners spreekt vloeiend Engels, maar de meesten vrij aarzelend. Maar zeker in deze dramatische omstandigheden is het moeilijk om op Engelse woorden en termen te komen. Spreek daarom langzaam en herhaal de vragen. Na een aantal keren proberen komt het wel terug. Wees geduldig.
Dialect: Als uw vertaler uit Tokyo of Osaka komt kan hij problemen hebben met het lokale dialect. Daarom kan het nodig zijn dat iemand van de lokale beoling vertaalt voor de Japanse tolk.
Interviews
Iedereen kan bruikbare tips geven, zelfs de meest eenvoudige burger. Luister goed, naar wat hij je probeert te vertellen. Vraag aan de mensen om hun naam te noteren in je notitieboekje, dan is de bron toch al juist. Het gaat gemakkelijker als je eerst een naamkaartje geeft.
Meestal worden de mensen naar de avond toe veel spraakzamer. Maar een goed gesprek kan om het even wanneer plaatsvinden. Als je niets beters te doen hebt, hang dan een beetje rond in hun buurt.
Veiligheid
Modder is gevaarlijk en kan je opslokken. Gebruik planken om een modderige plek over te steken.
Blijf uit de buurt van elektrische bedrading op de grond en nabije poelen, want als de elektriciteit terugkomt, loop je het risico geëlektrocuteerd te worden.
Als je naast een hoge constructie staat, zet dan een helm op.
Kijk voortdurend naar de grond en eens in een halve minuut ook naar boven. Zorg dat dit een routine wordt. Loop niet te dromen in de gevaarlijke zones, zelfs als je niet goed voelt.Wees alert.