Mentale gezondheid tijdens humanitaire acties in massageweld
Humanitaire organisaties schieten bevolkingen te hulp; in gevechtszones, bijstand voor vluchtelingen,…De laatste jaren ondervinden hulpverleners meer en meer hinder van het massageweld waaraan de bevolking blootgesteld wordt. Om die reden stellen de organisaties programma’s voor om de mentale gezondheid ondersteuning te bieden. Dit project staat echter nog in zijn kinderschoenen, derhalve noteren ze de praktijken die op de doeltreffendste manier het hoofd bieden aan deze specifieke problemen.
Dit werk richt zich tot een breed publiek van professionals die bij massageweld betrokken zijn. Het is een handig werkmiddel dat op een gedetailleerde en systematische manier beschrijft hoe op een treffende wijze hulp kan geboden worden, zowel aan de getroffen gemeenschap als aan individuen.
Bepaalde groepen personen vertonen een grotere kwetsbaarheid en zijn vatbaarder voor en schade en bedreigingen. Vrouwen vormen bijvoorbeeld zo’n groep. Zij lopen meer dan mannen het gevaar om seksueel mishandeld te worden, op welke manier dan ook. Dit neemt niet weg dat vrouwen ook agressors kunnen zijn, dat ze over de capaciteiten, competenties en strategieën beschikken om zich te ontdoen van hun precaire situatie. In tijden van conflict of postconflict zijn zij echter kwetsbaarder, wanneer de gemeenschap een oogje dichtknijpt voor de gruwel die zijn dan ondergaan.
Net als bij vrouwen, is de kwetsbaarheid van de mannen context- en omgevingsgebonden. In tijden van conflict worden ze vaak tegen hun wil gerekruteerd, ondergaan ze zware folteringen of worden ze geëxecuteerd. Veel hangt echter af van de patriarchale normen die heersen in de gemeenschap. De specifieke rollen en de dominante situatie die geslacht toebehoren zijn bepalend. Daarom zijn mannen vaak de doelgroep van politiek geweld.
Dit werk wijdt grote hoofdstukken aan vrouwen, maar ook aan andere kwetsbare groepen zoals kinderen, adolescenten, ouderen,…
Het biedt de hulpverleners een richtlijn over hoe er gehandeld moet worden in spoedsituaties. Het werk heeft als doel de beleidsmakers te sensibiliseren omtrent dit geweld en ballingschap. Zij moeten er zich bewust van worden dat de mentale gezondheid van de plaatselijke bevolking grotere aandacht verdient, met het oog op een complete heropbouw in alle opzichten.
Bron: “Interventions humanitaire en santé mentale dans les violences de masse », un studie van Evelyne Josse en Vincent Dubois, bij de Boeck Université, Collection Crisis.
Van onze redacteur: Sander Hooftman